Từ Điển 7B

Từ Điển 7B

Tóm tắt: Từ điển 7B giải nghĩa toàn bộ thuật ngữ của mô hình 7B: bảy bánh răng, năm khái niệm vận hành, năm công cụ có tên và 23 thuật ngữ nền. Mỗi mục gồm câu định nghĩa chuẩn, vài dòng giải thích và bài nên đọc tiếp, để mọi bài viết về mô hình 7B dùng chung một nghĩa.

Bảy bánh răng của mô hình 7B mang những cái tên tiếng Anh rất đời thường, và chính vì quá quen, chúng dễ bị hiểu theo nghĩa thường ngày. Nghe Buy, nhiều người nghĩ tới khoảnh khắc chốt đơn, trong khi mô hình 7B coi Buy là một quá trình nhiều vòng, chưa phải điểm kết thúc. Nghe Browse, người ta nghĩ tới Google, trong khi người mua B2B kiểm chứng bạn ở sáu nơi khác nhau. Một chữ hiểu lệch là đủ để cả đội vận hành lệch theo: người làm nội dung nói một đằng, người chạy quảng cáo hiểu một nẻo, còn đội bán hàng đo một kiểu khác hẳn.

Tôi lập trang này để chốt nghĩa. Mỗi thuật ngữ có một đoạn ngắn: câu nghĩa mở đầu (với bảy bánh răng và năm khái niệm vận hành, đó là câu định nghĩa chuẩn in đậm, đúng nguyên văn mà các bài viết của The7 vẫn dùng); vài dòng cho biết thuật ngữ ăn khớp với phần nào của guồng máy; và bài nên đọc khi bạn cần đi sâu. Muốn có bức tranh trọn vẹn trước khi tra từng chữ, hãy đọc bài mô hình marketing 7B, nơi từng bánh răng được mổ xẻ riêng.

Mô hình 7B do Nguyễn Đình Bảo (Bao7) phát triển tại The7 Digital, trình bày đầy đủ trong sách “Mô hình 7B cho B2B: Đừng van xin nữa, bắt đầu 7B”. Chỗ nào trang này dựa vào sách đều ghi rõ chương, để bạn tìm lại được bản gốc.

Bảy bánh răng của mô hình 7B là gì?

Bảy bánh răng là bảy chức năng chạy cùng lúc, không phải bảy bước nối đuôi nhau. Tên tiếng Anh giữ nguyên trong mọi bài viết; tên Việt trong ngoặc chỉ giúp dễ nhớ ở lần gặp đầu. Bảng dưới xếp mỗi bánh răng vào tầng vận hành của nó. Phần giải thích sau bảng tóm từ chương 4 và các chương 6 đến 12 của sách Mô hình 7B cho B2B, trừ chỗ ghi chương khác.

Bánh răngTên ViệtTầng vận hành
BroadcastPhát tín hiệuTạo nhu cầu
BuzzGây tiếng vangTạo nhu cầu
BrowseTìm hiểuBắt nhu cầu
BuyQuyết địnhBắt nhu cầu
BelieverNgười tinVòng nối giữa các tầng
BackingChống lưngKhuếch đại
BridgeBắc cầuKhuếch đại

Broadcast (Phát tín hiệu)

Gieo sự hiện diện có giá trị vào thị trường, đủ rõ, đủ đều, đủ sắc để đúng người biết bạn tồn tại. Broadcast là bài phân tích mỗi tuần, video, podcast, bản tin, những thứ trao giá trị ngay tại chỗ mà không đòi điền biểu mẫu. Nó là tín hiệu nền của guồng máy: ít ai để ý khi nó chạy, nhưng ai cũng thấy hậu quả khi nó dừng. Khách không nhất thiết bắt đầu từ đây, nhưng Broadcast phải quay đều để các bánh khác có thứ mà truyền đi. Bài cách tạo nhu cầu trong B2B đi sâu vào tầng mà Broadcast cùng Buzz gánh vác.

Buzz (Gây tiếng vang)

Thị trường phản hồi lại: người ta bàn tán và nhắc tên bạn, phần lớn trong kênh kín. Broadcast là điều bạn nói, còn Buzz là điều người khác nói về bạn khi bạn vắng mặt: một chuỗi bình luận, một tin nhắn chuyển tiếp, một câu nhắc tên bên ly cà phê. Bạn chỉ có thể tạo cớ cho nó bằng một góc nhìn đủ sắc hay một con số đủ bất ngờ; tiền không mua được tiếng vang thật. Bài PR trong B2B coi PR là một động cơ chính của Buzz, còn mục sự lan truyền kín bên dưới cho biết vì sao tiếng vang hiếm khi hiện lên báo cáo.

Browse (Tìm hiểu)

Nơi cảm xúc gặp lý trí: người mua kiểm chứng và so sánh qua sáu cửa ngõ. Sau khi nghe tên bạn, người mua muốn tự xác minh trước khi nói chuyện với ai. Mỗi người trong hội đồng mua hàng lại kiểm chứng một kiểu: giám đốc tài chính tìm bảng tính lợi ích, phòng kỹ thuật tìm tài liệu, người dùng trực tiếp muốn xem sản phẩm chạy thật. Browse kẹt thì mọi công sức ở Broadcast và Buzz dẫn khách tới một cánh cửa đóng. Bài mô hình marketing 7B có phần riêng về cách hiện diện ở các cửa ngõ của Browse, còn bài hành trình mua B2B theo người mua qua những việc lặp vòng.

Buy (Quyết định)

Một quá trình nhiều người, nhiều vòng; là cánh cửa, không phải bức tường cuối. Trong B2B, chữ ký đến sau nhiều buổi trình bày, đàm phán và phê duyệt, mỗi vòng lại có thêm người lên tiếng. Vì vậy Buy cần nội dung cho từng vai trò: bảng so sánh, bảng tính lợi ích, câu chuyện khách hàng cùng ngành, tài liệu kỹ thuật. Qua được cánh cửa cũng chưa phải là xong, vì phía sau cánh cửa là Believer. Bài hội đồng mua hàng B2B đi sâu vào những người ngồi quanh bàn; bài cách chuyển hóa nhu cầu giải thích vì sao Buy chỉ là một phần bảy của guồng máy.

Believer (Người tin)

Khách không chỉ mua mà tin, nhờ trải nghiệm thật sau giao dịch. Một lý do là đủ để ký, nhưng cần nhiều lý do để ở lại: sản phẩm giữ đúng lời hứa, giai đoạn bắt đầu hợp tác suôn sẻ, sự cố được xử lý tử tế. Chính 90 ngày đầu sau khi ký là lúc quyết định niềm tin ấy (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 10). Trong ba tầng vận hành, Believer là vòng nối: khách đã tin trở thành nguồn nhu cầu mới. Bài customer marketing đi sâu vào bánh răng này, còn phần Believer trong bài mô hình marketing 7B cho thấy nó ăn khớp với sáu bánh còn lại ra sao.

Backing (Chống lưng)

Khách hàng, hệ sinh thái và trí tuệ nhân tạo đứng ra nói thay bạn. Sách Mô hình 7B cho B2B (chương 11) chia Backing thành ba tầng. Tầng một là khách hàng kể lại kết quả của chính họ. Tầng hai là thị trường lên tiếng: báo ngành trích dẫn bạn, podcast trong ngành mời bạn làm khách, đối tác nhắc tên bạn trước khán giả của họ. Tầng ba là trí tuệ nhân tạo nhắc tới bạn khi người mua đặt câu hỏi, và tầng này chỉ đến khi hai tầng đầu đã đủ dày. Bài customer advocacy và giới thiệu đi sâu vào tầng một, bài GEO vào tầng ba.

Bridge (Bắc cầu)

Khách kéo thêm người qua giới thiệu, cộng đồng và đối tác, guồng máy tự khuếch đại. Ba cơ chế ấy phải được thiết kế chứ không chờ may mắn (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 12): chương trình giới thiệu nói rõ khi nào hỏi, hỏi thế nào và người giới thiệu nhận được gì; cộng đồng do bạn tổ chức, khách là thành viên; đối tác cùng phục vụ một nhóm khách bằng sản phẩm khác. Khi Bridge quay, mỗi khách hàng hài lòng mở thêm một lối vào cho người mới mà không cần thêm ngân sách quảng cáo. Bài community marketing B2B đi sâu vào cộng đồng, bài customer advocacy và giới thiệu vào lời giới thiệu.

Mô hình 7B vận hành theo những khái niệm nào?

Năm khái niệm dưới đây không phải bánh răng. Chúng cho biết bảy bánh răng ăn khớp với nhau ra sao: triết lý nền, cách chia tầng, nguồn năng lượng, luật vận hành và vòng tự khuếch đại. Cả năm đều được trình bày trong chương 3 đến chương 5 của sách.

Thuyết Logic Hỗn Loạn

Không đoán được điểm nào kích hoạt quyết định, nhưng thiết kế được hệ thống để điểm nào cũng có thể kích hoạt. Đây là triết lý nền của mô hình 7B. Nhìn gần, hành trình của người mua trông như ngẫu nhiên: một bài đọc rồi quên, một lời khen trong bữa trưa, sáu tháng im lặng. Lùi xa hơn, những điểm chạm rời rạc ấy cộng dồn thành xác suất. Việc của marketing vì thế không phải đoán trúng điểm chạm, mà giữ cho mọi bánh răng luôn sẵn sàng đón khách. Bài Thuyết Logic Hỗn Loạn đi sâu vào triết lý này, và bài mô hình marketing 7B có một phần cùng tên.

Ba tầng vận hành

Tạo nhu cầu (Broadcast, Buzz), khuếch đại (Backing, Bridge), bắt nhu cầu (Browse, Buy); Believer là vòng nối. Tầng tạo nhu cầu đưa giá trị tới những người chưa tìm mua. Tầng khuếch đại đến khi nội dung đủ tốt để người khác tự mang đi. Tầng bắt nhu cầu là phần quen thuộc nhất: tìm kiếm, website, trình diễn, bán hàng. Sách chia nguồn lực theo ba điểm xuất phát, mặc định 40/30/30 cho tạo nhu cầu, vòng lặp và khuếch đại, bắt nhu cầu, và nói rõ đó là quy tắc làm việc của tác giả (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 5). Đọc tiếp: cách tạo nhu cầu trong B2B, cách chuyển hóa nhu cầu và bài trụ cột B2B quốc tế theo mô hình 7B.

Ba dòng năng lượng

Trả tiền, sở hữu, lan truyền. Trả tiền là ngân sách đẩy nội dung tới đúng người; sở hữu là tài sản trên lãnh thổ của bạn như website, bản tin, kênh video; lan truyền là lời người khác tự nói, tự chia sẻ. Mỗi bánh răng cần một tổ hợp riêng: Buzz sống nhờ lan truyền, Believer gần như chỉ dựa vào phần sở hữu. Riêng tiền quảng cáo, sách khuyên khuếch đại nội dung trước, lời chào bán sau (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 5). Bài ngân sách marketing B2B đi sâu vào cách chia, bài quảng cáo trả phí trong B2B giải thích vì sao quảng cáo chỉ khuếch đại.

Hai nguyên tắc vận hành

Khách vào từ bất kỳ đâu; một bánh kẹt thì cả guồng máy chậm. Nguyên tắc thứ nhất xóa ý niệm về một cửa vào cố định: có người bắt đầu từ lời đồng nghiệp, có người từ một bài đánh giá, có người đi thẳng vào Buy. Nguyên tắc thứ hai là lý do phải nhìn đủ bảy bánh: Broadcast tốt mà Browse kẹt thì khách biết tên nhưng không tìm ra thông tin; Buy tốt mà Believer kẹt thì khách ký xong rồi rời đi (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 4). Bài Thuyết Logic Hỗn Loạn dẫn ra hai nguyên tắc này, bài đội ngũ marketing B2B áp chúng vào cách tổ chức đội.

Vòng lặp trung thành

Believer sinh Backing, Backing sinh Bridge, Bridge đưa người mới quay lại Broadcast, Browse và Buy. Mỗi vòng quay để lại nhiên liệu cho vòng sau, nên guồng máy mạnh dần. Vòng chỉ chạy khi đủ ba điều kiện: trải nghiệm sau mua tốt thật, có cơ chế biến niềm tin thành lời giới thiệu, và nội dung vẫn ra đều (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 5). Đừng nhầm với vòng lặp cùng tên của McKinsey trong bài bốn khung thay thế: vòng ấy nói về khách cũ mua lại, còn vòng của mô hình 7B nói về khách cũ kéo người mới vào. Bài customer advocacy và giới thiệu đi sâu vào cách đóng vòng.

Năm công cụ có tên của mô hình 7B dùng để làm gì?

Mỗi công cụ ra mắt trong một bài của chuỗi Lớp 2: B2B Quốc Tế và được trình bày bằng một bảng điền tay, chân bảng ghi Mô hình 7B · the7digital.com. Dưới đây là công dụng của từng công cụ và bài nơi nó ra mắt.

Ma trận cầm lái 7B

Công cụ giao người chịu trách nhiệm cho từng bánh răng. Trong B2B, marketing không phải việc của riêng một phòng: có lúc kỹ sư nên cầm lái Browse vì khách đang đọc tài liệu kỹ thuật, có lúc giám đốc tài chính cầm lái Buy vì thương vụ đã tới vòng bàn giá, và có bánh răng nên giao hẳn cho đối tác. Ma trận ghép cách phân vai RACI quen thuộc với ý tưởng marketing captain luân phiên của GS. Dae Ryun Chang, rồi áp vào bảy bánh răng. Ra mắt trong bài đội ngũ marketing B2B.

Bản đồ bàn họp 7B

Công cụ ghép nội dung với từng thành viên hội đồng mua hàng. Với mỗi người quanh bàn, bản đồ ghi rõ họ thường bước vào guồng máy từ bánh răng nào, kiểm chứng ở cửa ngõ nào và cần thấy nội dung gì trước khi gật đầu. Nhờ vậy bạn viết cho cả bàn mà không vỡ thành năm thông điệp chẳng ăn nhập gì với nhau. Bản đồ được giới thiệu trong bài hội đồng mua hàng xuyên văn hóa và dùng đầy đủ trong bài năm người, năm sản phẩm.

X-quang 7B theo thị trường

Công cụ chấm bánh răng nào quay, bánh nào kẹt ở từng nước. Gốc của nó là bước X-quang guồng máy trong sách Mô hình 7B cho B2B (chương 13): mỗi bánh răng được chấm xanh, vàng hoặc đỏ theo tiêu chí cụ thể chứ không theo cảm giác. Bản theo thị trường làm việc đó cho từng nước bạn định bán vào, kèm những câu hỏi riêng của nước ấy: người mua kiểm chứng ở cửa ngõ nào, ai đủ uy tín để bảo chứng cho bạn, tiếng vang lan qua kênh nào, quy trình mua đi qua những ai. Ra mắt trong bài chọn thị trường quốc tế.

Bản đồ tương đương 7B

Công cụ quyết định chuẩn hóa hay làm lại từng bánh răng khi sang một nước mới. Triết lý và lõi nội dung thường giữ nguyên được; cửa ngõ kiểm chứng, ngôn ngữ, bằng chứng và quy trình mua thì hiếm khi. Bản đồ đi qua bảy bánh răng và ghi rõ phần nào dùng chung, phần nào cần một phiên bản tương đương ở nước đó, chẳng hạn câu chuyện khách hàng ở nước này hiếm khi đủ sức làm Backing ở nước khác. Ra mắt trong bài chuẩn hóa hay địa phương hóa.

Bản chiến lược 7B một trang

Công cụ gộp cả chuỗi bài vào một trang cho mỗi thị trường. Bản gốc trong sách Mô hình 7B cho B2B (chương 13) đặt năm phần lên một tờ A4: kết quả X-quang, bốn mục tiêu mười hai tháng, hai ba bánh răng ưu tiên, nguồn lực, và nhịp kiểm tra theo tuần, tháng, quý. Bản quốc tế làm một trang như thế cho từng nước. Trang ngắn vì chiến lược là chọn bỏ: chỉ bánh răng ưu tiên mới có chỗ ở giữa trang. Ra mắt trong bài bản chiến lược 7B một trang.

Những thuật ngữ nền nào đi cùng mô hình 7B?

Các thuật ngữ dưới đây xuất hiện trong nhiều bài viết về mô hình 7B. Bốn thuật ngữ đầu đến từ nghiên cứu bên ngoài nên luôn đi kèm tên tác giả; các thuật ngữ sau đến từ sách Mô hình 7B cho B2B, và 17 thuật ngữ cuối lấy nghĩa ở Phụ lục B của sách.

Hội đồng mua hàng

Nhóm người cùng tham gia một quyết định mua của tổ chức. Theo The Open University (2020), Webster và Wind (1972) là những người đầu tiên phân loại các vai trò trong nhóm này: người dùng, người ảnh hưởng, người mua, người quyết định, người gác cổng. Quy mô thì không có con số chuẩn, mô hình 7B cũng không đặt ra: Forrester (2024) đếm được trung bình 13 người tham gia mỗi quyết định mua của một tổ chức, và 89% thương vụ kéo theo từ hai phòng ban trở lên. Hội đồng là lý do Buy được định nghĩa là quá trình nhiều người, nhiều vòng. Bài hội đồng mua hàng B2B đi qua từng ghế quanh bàn.

Sự lan truyền kín

Những cuộc chia sẻ và bàn tán diễn ra ở nơi công cụ đo lường không nhìn thấy: tin nhắn riêng, nhóm chat kín, thư chuyển tiếp, cuộc gọi, buổi cà phê. Năm 2012, nhà báo Alexis Madrigal của tạp chí The Atlantic đặt tên cho hiện tượng này khi thấy nhiều lượt truy cập không rõ nguồn thật ra đến từ đường link được gửi riêng qua email hay ứng dụng chat, như The Scholarly Kitchen (2012) ghi lại ngay khi đó. Trong mô hình 7B, đây là nơi Buzz và Bridge quay mạnh nhất, nên bánh răng có thể đang chạy dù báo cáo im lặng. Bài sự lan truyền kín trong B2B đi sâu vào khái niệm.

Quy luật 95/5

Thuật ngữ nền gắn với nghiên cứu của GS. John Dawes thuộc Viện Ehrenberg-Bass, thực hiện cho LinkedIn B2B Institute (2021). Trong mô hình 7B, nó là nền lý luận của tầng tạo nhu cầu và của cách sách chia nỗ lực giữa ba tầng. Con số, nguồn gốc và cách dùng nằm trọn trong bài quy luật 95/5; trang này cố ý không nhắc lại.

Vị trí trong tâm trí

Khả năng thương hiệu của bạn được nghĩ tới dễ dàng khi người mua rơi vào một tình huống cần mua. GS. Jenni Romaniuk của Viện Ehrenberg-Bass định nghĩa khái niệm này đúng theo hướng đó, và gọi những tình huống kích hoạt trí nhớ ấy là điểm gợi nhớ ngành (Romaniuk, 2022). Trong mô hình 7B, đây là thứ tầng tạo nhu cầu tích lũy dần, và lượng người tìm kiếm tên thương hiệu là dấu hiệu rõ nhất cho thấy nó đang lớn (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 6). Bài vị trí trong tâm trí đi sâu vào khái niệm.

Sáu cửa ngõ

Sáu nơi người mua B2B kiểm chứng bạn trong bánh răng Browse: tìm kiếm và câu trả lời AI; trợ lý AI; nền tảng đánh giá; LinkedIn; YouTube và podcast; cộng đồng và diễn đàn (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 8). Khách có thể vào từ cửa nào và đi theo thứ tự nào cũng được, nên có mặt ở một cửa là chưa đủ. Phép thử nhanh: tìm tên công ty bạn trên Google, rồi hỏi một trợ lý trí tuệ nhân tạo về giải pháp trong ngành, xem tên ai hiện ra. Bài AI chat đang đổi B2B thế nào đi sâu vào cửa ngõ thứ hai, bài YouTube cho B2B vào cửa ngõ thứ năm.

Bốn chỉ số

Bốn tín hiệu mà sách Mô hình 7B cho B2B (chương 14) dùng thay cho lượt click: lượng người tìm kiếm tên thương hiệu; câu trả lời khi hỏi thẳng khách “Bạn biết đến chúng tôi từ đâu?”, để trống cho khách tự viết; chất lượng tương tác, tức đúng người chứ không phải nhiều người; và nội dung khách đã chạm trước các thương vụ đã chốt. Không chỉ số nào đo trọn ảnh hưởng của nội dung, nhưng khi cả bốn cùng đi lên thì guồng máy đang quay. Bài dashboard marketing B2B ghép bốn chỉ số vào một bảng điều khiển, bài quy gán tự khai báo đi sâu vào câu hỏi thứ hai.

Mô hình 7B

Hệ bảy bánh răng gồm Broadcast, Buzz, Browse, Buy, Believer, Backing và Bridge, ăn khớp với nhau thành một guồng máy (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Sách coi mô hình 7B là một triết lý vận hành, không phải một công cụ: công cụ dùng xong có thể bỏ, còn triết lý đổi cách bạn nhìn từng bài viết, từng cuộc gọi bán hàng và từng khách hàng hài lòng (chương 3). Bài mô hình marketing 7B đi qua từng bánh răng.

Guồng máy

Tên gọi chung cho cả bảy bánh răng khi chúng cùng chạy ăn khớp với nhau (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 4). Khách có thể chạm vào bất kỳ bánh răng nào, một bánh kẹt thì cả guồng máy chậm, và mỗi khách hài lòng thêm nhiên liệu cho vòng quay sau, nên guồng máy mạnh dần theo thời gian. Đừng nhầm với cỗ máy nội dung, một thuật ngữ khác chỉ cách làm một nội dung trụ cột rồi chia thành nhiều đầu ra (chương 6). Bài Thuyết Logic Hỗn Loạn dẫn ra hai nguyên tắc vận hành này.

Mô hình phễu

Cách hình dung hành trình mua thành một đường thẳng chạy xuống, nơi nhiều người đi vào ở đầu trên và được lọc dần qua từng bước (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 1). Sách không cho rằng phễu sai từ đầu: nó mô tả đúng quy trình bán hàng của người bán, nhưng chưa bao giờ mô tả hành vi của người mua. Mô hình 7B không phải phễu, nên chữ này chỉ được dùng khi phân tích hay phê phán chính cách nhìn ấy. Bài vì sao mô hình phễu đang đổi và bài bốn khung thay thế đi sâu vào khác biệt này.

Người ủng hộ

Thành viên của hội đồng mua hàng đứng cùng phía với bạn (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 2). Đây là một trong năm vai trò theo cách chia của sách, khác với năm vai trò của Webster và Wind ở mục Hội đồng mua hàng. Người ủng hộ tin bạn nhưng không ký séc, và phải thắng cuộc tranh luận nội bộ trong phòng họp bạn không có mặt, nên cần một tài liệu ngắn, chuyển tiếp được (chương 9). Bài hội đồng mua hàng B2B đi qua từng ghế quanh bàn.

Kênh kín

Những nơi diễn ra sự lan truyền kín: tin nhắn, thư chuyển tiếp, nhóm kín và những cuộc trò chuyện ngoài đời (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 2). Tên ứng dụng đổi theo thị trường, chẳng hạn Zalo ở Việt Nam, nhưng hành vi thì giống nhau. Kênh kín có sức nặng vì lời giới thiệu đi kèm uy tín cá nhân của người gửi, thứ không quảng cáo nào mua được. Bài sự lan truyền kín trong B2B đi sâu vào hiện tượng này.

Dẫn dắt tư duy

Nội dung chuyên môn có sức định hình cách cả thị trường suy nghĩ (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Loại nội dung này giúp người đọc nhìn rõ vấn đề của chính họ thay vì kể về điểm mạnh sản phẩm, và thường được chuyền tay trong kênh kín (chương 1 và 3). Dẫn dắt cũng là một tâm thế: thay vì chạy theo khách, bạn tạo ra thứ để khách tự tìm đến (chương 3). Đọc tiếp: content marketing B2B.

Trao giá trị tại chỗ

Cách đăng nội dung sao cho người đọc nhận đủ giá trị ngay trên nền tảng, không phải click sang nơi khác (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 6). Thay vì một lời mời rời đi kèm đường dẫn, bạn trao cả nội dung: không chỉ liệt kê những sai lầm phổ biến mà chỉ ra từng sai lầm và cách tránh, để người đọc mang về được hiểu biết thật. Thước đo của cách làm này là được nhớ tên, không phải được click. Bài cách tạo nhu cầu trong B2B đi sâu vào tầng mà Broadcast cùng Buzz gánh vác.

Tạo nhu cầu và bắt nhu cầu

Hai việc của hai tầng vận hành: tạo nhu cầu là tác động đến số đông người chưa tìm mua, còn bắt nhu cầu là phục vụ số ít người đang tìm mua (sách Mô hình 7B cho B2B, chương 5). Tạo nhu cầu thuộc về Broadcast và Buzz, bắt nhu cầu thuộc về Browse và Buy, còn khuếch đại (Backing, Bridge) và vòng nối Believer nằm giữa hai tầng ấy. Bài cách tạo nhu cầu trong B2B đi sâu vào việc thứ nhất, bài cách chuyển hóa nhu cầu vào việc thứ hai.

Thương vụ

Một lần hai doanh nghiệp mua bán với nhau (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Thương vụ B2B hiếm khi chết ồn ào: khách không nói từ chối mà nói để họ nghĩ thêm rồi biến mất, và phần lớn lý do không phải giá hay sản phẩm mà là một người trong hội đồng mua hàng chưa được phục vụ (chương 9). Thương vụ đình lại cũng chưa phải là thua. Đọc tiếp: cách chuyển hóa nhu cầu.

Cơ hội bán hàng

Những thương vụ đội bán hàng đang theo đuổi mà chưa chốt (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Giá trị các cơ hội bán hàng, cùng tỷ lệ thắng và doanh thu, là cách sách đo tầng bắt nhu cầu (chương 13 và 14). Đọc tiếp: cách chuyển hóa nhu cầu.

Khách tiềm năng

Cá nhân hay doanh nghiệp có khả năng trở thành khách hàng (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Sách xếp số khách tiềm năng vào cách đo của mô hình phễu, vì phễu đếm từng người một trong khi người mua B2B thật ra là cả một hội đồng; còn guồng máy 7B đo bằng lượng người tìm kiếm tên thương hiệu, nguồn mà khách tự kể, thương vụ và lời giới thiệu (chương 1). Bài vì sao mô hình phễu đang đổi đi sâu vào khác biệt này.

Tham chiếu

Khách hàng đồng ý đứng ra xác nhận về bạn với những người mua khác (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Với người có ảnh hưởng trong hội đồng mua hàng, tham chiếu cùng đánh giá và bài báo ngành là những thứ tạo uy tín trên thị trường, và chính là Backing (chương 9). Khi mở sang thị trường mới, một khách hàng tham chiếu tại chỗ thường nặng hơn nhiều bài viết dịch sang (chương 14). Bài customer advocacy và giới thiệu đi sâu vào lời giới thiệu.

Rào chắn

Biểu mẫu hay điều kiện mà người xem phải vượt qua trước khi đọc được nội dung (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Sách khuyên đặt bằng chứng ở nơi công khai và máy đọc được, không giấu sau một rào chắn hay chỉ gửi riêng qua tệp (chương 11). Đọc tiếp: content marketing B2B.

Trải nghiệm 90 ngày đầu

Khoảng thời gian từ lúc ký hợp đồng đến buổi tổng kết đầu tiên (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B), chia thành ba giai đoạn theo quy tắc làm việc của tác giả: tuần 1 đến 2 để khách thấy mình đã chọn đúng, tuần 3 đến 8 để họ thấy bằng chứng, tuần 9 đến 12 để họ sẵn sàng nói với người khác (chương 10). Đó là quãng thời gian lời hứa ghi trong hợp đồng phải được giữ bằng trải nghiệm thật để thành niềm tin, nên là việc của bánh răng Believer. Bài customer marketing đi sâu vào bánh răng này.

Trình bày giải pháp

Buổi làm cho khách tận mắt thấy sản phẩm hay dịch vụ vận hành ra sao (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Với người dùng trực tiếp trong hội đồng mua hàng, sách khuyên trình bày theo việc hằng ngày của họ, cụ thể chứ không tổng quan, kèm so sánh trung thực và cơ hội dùng thử (chương 9). Đọc tiếp: năm người, năm sản phẩm.

Phòng bằng chứng

Khu vực trên website của bạn gom lại mọi thông tin mà người mua có thể kiểm chứng (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Cả sáu cửa ngõ của Browse đều dẫn về đây, và nó phục vụ hai loại khách là con người và máy. Sách kể ra những thứ nên có ở đó: giá hoặc khung giá viết minh bạch, tài liệu về bảo mật và tích hợp mở công khai, trường hợp thành công kèm số liệu, mỗi tuyên bố đi cùng bằng chứng, tất cả trình bày thành những khối ngắn (chương 8). Đọc tiếp: GEO.

Tác nhân AI

Phần mềm AI thay con người làm việc như tìm kiếm, so sánh và soạn hồ sơ (sách Mô hình 7B cho B2B, Phụ lục B). Với marketing B2B, ý nghĩa thực tế là tài liệu của bạn có thể được máy đọc, tóm tắt và so sánh trước khi con người đọc, nên sách khuyên viết thông tin rõ, nhất quán, có số liệu và chia thành từng khối ngắn (chương 8 và 9). Đọc tiếp: AI chat đang đổi B2B thế nào.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tên bảy bánh răng giữ nguyên tiếng Anh?

Để mỗi bánh răng chỉ có một tên trong mọi bài viết, bản tiếng Việt cũng như bản tiếng Anh. Sách Mô hình 7B cho B2B gọi mỗi bánh răng bằng tên tiếng Anh, đi kèm tên Việt, ví dụ Broadcast đi cùng Phát tín hiệu; các bài của The7 làm theo, chỉ ghi tên Việt trong ngoặc ở lần nhắc đầu. Nhờ vậy, một đội ở Hà Nội và một đối tác ở nước ngoài nói về cùng một bánh răng mà không cần dịch.

Mô hình 7B khác cái phễu marketing ở đâu?

Phễu vẽ một con đường một chiều, đi từ biết tới mua. Mô hình 7B không vẽ đường đi: nó mô tả bảy chức năng phải cùng chạy, vì người mua có thể bước vào từ bất kỳ đâu và quay lại bất kỳ lúc nào. Bài vì sao mô hình phễu đang đổi và bài bốn khung thay thế đi sâu vào khác biệt này.

Ai phát triển mô hình 7B?

Mô hình 7B do Nguyễn Đình Bảo (Bao7) phát triển tại The7 Digital, trình bày đầy đủ trong sách “Mô hình 7B cho B2B: Đừng van xin nữa, bắt đầu 7B”. Phần của The7 là cách xếp các khái niệm vào guồng máy bảy bánh răng cùng năm công cụ có tên; các khái niệm học thuật đi kèm luôn được ghi tên tác giả.

Nên đọc bài nào trước để hiểu mô hình 7B?

Bắt đầu với bài mô hình marketing 7B để thấy đủ bảy bánh răng, rồi đọc bài Thuyết Logic Hỗn Loạn để hiểu triết lý nền. Sau đó, chọn bánh răng đang kẹt nhất ở doanh nghiệp bạn và đọc bài được gợi ý trong mục của bánh răng đó. Toàn bộ bài viết theo nhóm chủ đề nằm ở trang thư viện B2B marketing theo mô hình 7B.

Nguồn tham chiếu

  1. Nguyễn Đình Bảo (Bao7). Mô hình 7B cho B2B: Đừng van xin nữa, bắt đầu 7B (sách, ấn bản 2026-2027), chương 1 đến 14 và Phụ lục B.
  2. The Open University (2020). Understanding your customers, mục 3.4 Business decision makers (dẫn Webster và Wind, 1972). https://www.open.edu/openlearn/money-business/understanding-your-customers/content-section-3.4
  3. Forrester (2024). Forrester: To Master B2B Buying Mayhem, Providers Must Prioritize Buyers’ Needs. https://www.forrester.com/press-newsroom/forrester-the-state-of-business-buying-2024/
  4. Kent Anderson, The Scholarly Kitchen (2012). Dark Social: A New Concept in Analytics That Explains Much of What We (Don’t) See. https://scholarlykitchen.sspnet.org/2012/10/19/dark-social-a-new-concept-in-analytics-that-explains-much-of-what-we-dont-see/
  5. Ehrenberg-Bass Institute (2021). Ehrenberg-Bass: 95% of B2B buyers are not in the market for your products. https://marketingscience.info/news-and-insights/ehrenberg-bass-95-of-b2b-buyers-are-not-in-the-market-for-your-products
  6. Jenni Romaniuk, Ehrenberg-Bass Institute (2022). Category Entry Points in a Business-to-Business (B2B) world. https://marketingscience.info/news-and-insights/category-entry-points-in-a-business-to-business-b2b-world

Bắt đầu với một buổi tư vấn miễn phí

Chuyên gia The7 sẽ xem xét mục tiêu, ngân sách của bạn và đề xuất cách triển khai phù hợp.